Jak często wykonywać przegląd instalacji ppoż.? Terminy i najważniejsze zasady
Przeglądy instalacji ppoż. należy wykonywać nie rzadziej niż raz w roku, a w przypadku niektórych systemów poszczególne kontrole mogą być wymagane częściej. Dokładna częstotliwość zależy od rodzaju instalacji, dokumentacji technicznej, zaleceń producenta oraz właściwych norm. W przypadku instalacji tryskaczowych i zraszaczowych harmonogram przeglądów obejmuje różne czynności kontrolne, dlatego nie powinien ograniczać się wyłącznie do corocznej wizyty serwisowej. W artykule wyjaśniamy, jak często wykonywać przegląd instalacji ppoż., co ile kontrolować instalację tryskaczową i jakie zasady dotyczą instalacji zraszaczowych.
Najważniejsze informacje
- Urządzenia przeciwpożarowe należy poddawać przeglądom i konserwacji nie rzadziej niż raz w roku, chyba że producent, norma lub dokumentacja określa krótszy termin.
- W przypadku instalacji tryskaczowych częstotliwość poszczególnych kontroli może być większa niż jeden raz w roku.
- Instalacje tryskaczowe i zraszaczowe nie są tym samym systemem, dlatego nie można automatycznie stosować do obu identycznych wymagań.
- Za stan techniczny urządzeń przeciwpożarowych odpowiada właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu.
- Regularny serwis pozwala wykryć usterki, które mogłyby uniemożliwić prawidłowe działanie instalacji podczas pożaru.
Jak często trzeba wykonywać przeglądy instalacji ppoż.?
Przeglądy urządzeń przeciwpożarowych należy wykonywać nie rzadziej niż raz w roku, a dokładne terminy mogą wynikać z dokumentacji technicznej, instrukcji producenta oraz właściwych Polskich Norm. Taką zasadę określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczące ochrony przeciwpożarowej budynków.
Oznacza to, że coroczny przegląd jest minimum, a nie uniwersalnym terminem dla każdej czynności wykonywanej przy każdej instalacji. Jeżeli producent urządzenia albo dokumentacja systemu przewiduje częstsze kontrole, należy stosować właśnie taki harmonogram.
Od czego zależy częstotliwość przeglądów?
Termin kolejnych kontroli zależy między innymi od:
- rodzaju zastosowanego systemu,
- wymagań producenta urządzeń,
- dokumentacji technicznej instalacji,
- właściwej dla danego systemu normy,
- warunków pracy urządzeń,
- sposobu użytkowania obiektu.
W praktyce oznacza to, że właściciel obiektu powinien znać nie tylko ustawowe minimum, ale również wymagania dotyczące konkretnej instalacji.
Jak często wykonywać przegląd instalacji tryskaczowej?
Instalacja tryskaczowa powinna być regularnie kontrolowana i konserwowana zgodnie z wymaganiami właściwej normy, dokumentacji systemu oraz zaleceń producentów, przy zachowaniu ustawowego minimum przeglądu nie rzadziej niż raz w roku. Norma PN-EN 12845+A1:2020-05 obejmuje projektowanie, instalowanie, badanie, inspekcję i konserwację automatycznych urządzeń tryskaczowych.
Nie należy więc sprowadzać całej obsługi instalacji do jednej wizyty serwisowej w ciągu roku. W zależności od konkretnego systemu poszczególne elementy mogą wymagać kontroli lub prób w innych odstępach czasu.
Co obejmuje przegląd instalacji tryskaczowej?
Zakres prac powinien wynikać z dokumentacji instalacji i wymagań stosowanej normy. Kontrola może obejmować między innymi:
- stan tryskaczy,
- rurociągi i ich połączenia,
- zawory kontrolno-alarmowe,
- urządzenia alarmowe,
- pompownie przeciwpożarowe,
- zbiorniki i źródła wody,
- armaturę,
- urządzenia sterujące i monitorujące.
PN-EN 12845+A1:2020-05 określa wymagania dotyczące między innymi zaopatrzenia w wodę, komponentów, testowania oraz konserwacji instalacji tryskaczowych.
Jak często wykonuje się przegląd instalacji zraszaczowej?
Instalacje zraszaczowe również wymagają regularnych przeglądów i konserwacji, jednak ich harmonogramu nie należy ustalać na podstawie wymagań dotyczących automatycznych instalacji tryskaczowych. PN-EN 12845+A1:2020-05 wprost wskazuje, że jej wymagania nie mają zastosowania do systemów zraszania wodą ani systemów zalewowych.
W przypadku instalacji zraszaczowej trzeba więc uwzględnić dokumentację konkretnego systemu, zastosowane urządzenia, instrukcje producentów oraz wymagania właściwe dla danego rozwiązania.
Co mówią przepisy o przeglądach instalacji ppoż.?
Podstawowa zasada wynika z rozporządzenia MSWiA. Urządzenia przeciwpożarowe należy poddawać przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym zgodnie z zasadami określonymi w Polskich Normach, dokumentacji techniczno-ruchowej oraz instrukcjach obsługi producentów. Przeglądy powinny odbywać się w okresach ustalonych przez producenta, ale nie rzadziej niż raz w roku.
To ważne, ponieważ przepisy nie sprowadzają obsługi wszystkich urządzeń przeciwpożarowych do jednego, identycznego harmonogramu.
Czy przepisy zawsze wymagają jednego przeglądu w roku?
Nie. Raz w roku to minimalna częstotliwość określona w przepisach, natomiast dokumentacja konkretnego systemu może przewidywać częstsze kontrole.
W przypadku instalacji tryskaczowych trzeba dodatkowo uwzględnić wymagania PN-EN 12845+A1:2020-05 oraz dokumentację zastosowanych urządzeń. Norma obejmuje nie tylko konserwację, ale również badania, inspekcje i wymagania związane z utrzymaniem systemu w sprawności przez cały okres jego użytkowania.
Czy przegląd instalacji ppoż. raz w roku wystarczy?
Nie zawsze. Coroczny przegląd spełnia minimalny wymóg wynikający z przepisów, ale nie zastępuje wszystkich czynności kontrolnych, które mogą być wymagane dla konkretnej instalacji.
Właściciel lub zarządca obiektu powinien dysponować dokumentacją systemu i harmonogramem czynności serwisowych. Pozwala to określić, które elementy wymagają kontroli, testów lub konserwacji oraz w jakich terminach należy je wykonać.
Dotyczy to szczególnie rozbudowanych instalacji, takich jak systemy tryskaczowe, gdzie prawidłowe działanie zależy od współpracy wielu elementów – od tryskaczy i rurociągów po źródło wody, pompy oraz urządzenia alarmowe.
Kto może wykonywać przeglądy instalacji ppoż.?
Przeglądy i konserwację powinny wykonywać osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie w zakresie konkretnego rodzaju urządzeń. Zakres wymaganych kompetencji zależy od rodzaju instalacji oraz wykonywanych czynności.
W przypadku instalacji tryskaczowych i zraszaczowych szczególnie istotna jest znajomość dokumentacji technicznej systemu, zastosowanych urządzeń oraz wymagań właściwych norm.
Wybór wyspecjalizowanego serwisu ogranicza ryzyko pominięcia istotnych elementów podczas kontroli i ułatwia prowadzenie dokumentacji potwierdzającej wykonanie wymaganych czynności.
Co grozi za brak regularnych przeglądów?
Zaniedbanie konserwacji może przede wszystkim doprowadzić do sytuacji, w której instalacja nie zadziała prawidłowo podczas pożaru. Uszkodzony zawór, niesprawna pompa, niedrożny przewód czy problem z urządzeniem alarmowym mogą ograniczyć skuteczność całego systemu.
Brak wymaganych przeglądów oznacza również problemy z dokumentowaniem prawidłowego utrzymania urządzeń przeciwpożarowych. W przypadku kontroli lub pożaru może to mieć istotne znaczenie dla właściciela albo zarządcy obiektu.
Dlaczego regularny serwis instalacji ppoż. ma znaczenie?
Sprawna instalacja przeciwpożarowa musi być gotowa do działania wtedy, gdy pojawi się zagrożenie. Sam fakt wykonania montażu nie zapewnia jej sprawności przez cały okres użytkowania.
Regularne przeglądy pozwalają wykryć zużycie elementów, usunąć usterki i potwierdzić prawidłowe działanie systemu. W przypadku instalacji tryskaczowych i zraszaczowych profesjonalny serwis jest szczególnie ważny, ponieważ system składa się z wielu współpracujących ze sobą urządzeń.